POCHODZENIE NAZWY WSI

Miedźna jest jedyną w Polsce wsią o tej nazwie. Oprócz niej istnieją jeszcze cztery miejscowości piszące się Miedźno (po dwie w Sieradzkim i Częstochowskim). Nazwy tutejszej wsi nie należy wyprowadzać od miedzi ani też od miedzy, jak to dawniej próbowała czynić lokalna etymologia ludowa. Do pomyłki przyczyniło się fonetyczne podobieństwo między tymi wyrazami. Staropolski miedźwny (medźwny) to inaczej miodowy. W naszym przypadku jest to określenie terenu obfitującego w miód. Możnaby więc powiedzieć, że Miedźwna to "miodowa wieś".

Od XVI stulecia zaczęto używać skróconej formy Miedźna. Jest to nazwa typu topograficznego, a nie kulturowa, jak to określa językoznawca Stanisław Rospond. Nazwy topograficzne nawiązują bowiem do właściwości terenu (np. Góra, Jedlina, Międzyrzecze, itp.), natomiast kulturowe do dzieła rąk ludzkich (np. Chałupki, Poręba, Blachownia, itd).

Po raz pierwszy nazwę tutejszej wsi spotykamy w kolektorium świętopietrza z r. 1326, w którym zapisano ją z łacińska Medzwna seu Cuncendorf (Miedźwna czyli Kuncendorf). Zapis ten sugeruje istnienie w 1326 roku dwóch równoległych nazw. Kolejność wskazuje na starszeństwo nazwy Miedźwna.

Określenie Cuncedorf (z niem. Kunzendorf) może nasuwać przypuszczenie, że w XIII w., lub nieco później, przybył w te strony w celach osadniczych niejaki Kunz, najprawdopodobniej Niemiec. Ze względu na brak stosownych materiałów źródłowych sprawę nazwy Kunzendorf trudno zadowalająco wyjaśnić. Późniejsze zapisy archiwalne wskazują, że była efemerydą. Nic o niej nie wiedzieli na przykład późniejsi niemieccy kanceliści, którzy niechybnie by ją wykorzystali, albowiem polska nazwa Miedźwna była im zupełnie obca oraz trudna dla nich nie tylko w wymowie, ale i w pisowni.

A oto kilka przykładów, jak w dawnych czasach pisano nazwę tutejszej wsi:

- Miedzwna - w łacińskim tekście z 1326 roku

- Myedzwna - w polskim tekście z 1480, gdzie:"farrorz Myedzwnyenski" - wes Medna - w dokumencie sprzedaży księstwa pszczyńskiego sporządzonym po czesku w 1517 roku (miód - po czesku med)

- Miedna - zapis niem. kancelisty w pierwszym urbarzu z roku 1536

- Miedzna - w księdze immartykulacji Uniwersytetu Jagiellońskiego, w której w roku 1585 zapisano studenta z Miedźnej (Nicolaus Mathiae de Miedzna) oraz w dokumencie z 1568 r. (Klemens in Rdzawa et Miedzna plebanus)

- Medzina - w urbarzu z 1640 r. (Medzina und Siegfriedtsdorf)

- Medzna - w łacińskim tekście z 1650 roku oraz w póżniejszych zapisach niemieckich z XVIII wieku.

Obecnie stosowana nazwa Miedźna ustaliła się w XVIII stuleciu. Urzędy pruskie stosowały ją do roku 1922, a więc do czasu przejęcia tutejszego terenu przez II Rzeczpospolitą. Polska nazwa posiadała i posiada zmiękczone "ź", czego Niemcy nie stosowali. Mimo ich zastrzeżeń, zmiękczenie to występowało w pieczęci tutejszej gminy przez cały okres pruski.

W czasie II wojny światowej istniała sugestia, by nazwę wsi zmienić. W roku 1940 niemiecki historyk Viktor Kauder przypomniał w swych opracowaniach, że Miedźna pierwotnie zwała się Kunzendorf ("Miedzna fruher Kunzendorf genannt"). Wykorzystała to hitlerowska gazeta "Kattowitzer Zeitung", która w 1941 użyła na swych łamach nazwy Alt Kunzendorf, dodając jednak w nawiasie Miedzna.

W połowie XVIII wieku Prusy odebrały Austrii nieomal cały Śląsk. Od tego czasu rozpoczął się nowy rozdział w dziejach naszego regionu. Swoje panowanie nowi władcy rozpoczęli od modernizacji administracji terenowej, albowiem stary austriacki system zarządzania, nazbyt już skostniały, zupełnie im nie odpowiadał. Reorganizacja polegała na przeniesieniu na Śląsk wzorów pruskich, co w krótkim czasie doprowadziło do ujednolicenia administarcji w całym państwie.

źródło: "Nasze strony" Zygmunt Orlik - Bydgoszcz 1996