NAZWA MIEJSCOWOŚCI, HERB

Wola jest jedyną o tej nazwie wioską górnośląską. W całym kraju jest ich 8, ponadto kilkadziesiąt Wólek. Istnieje także wiele miejscowości o nazwie złożonej, w której "Wola" stanowi bazę, np. Zduńska Wola, itp.

Wolami zwano w średnowieczu te nowo założone wioski, które na lat kilka lub kilkanaście zwolnione były od świadczeń feudalnych. Z podobnego dobrodziejstwa korzystały również różne osady o nazwie Lgota, później zwane Ligotami. W przeszłości nazwę tutejszej wsi pisano bardzo różnie. Zależało to od narodowości piszącego lub też użytego w danym dokumencie języka. Bywało, że kancelista, najczęściej niemiecki, wprowadzał pisownię tej nazwy według własnego uznania. W ten sposób powstawały tzw. nazwy kancelaryjne.

Oto kilka przykładów pisowni nazwy wsi w różnych dokumentach oraz opracowaniach kartograficznych:

- wes Wole (w sporządzonym po czesku dokumencie sprzedaży księstwa pszczyńskiego z 1517 r.)

- Wolia (w "Ducatus Oswieczimen et Zatoriensis Discriptio", czyli na mapie księstwa oświęcimskiego i zatorskiego sporządzonej przez Stanisława Porębskiego, wydanej w oficynie św. Marka w Wenecji w 1563 r.)

- Wolia (mapa G. Mercatora "Polonia et Silesia" wydanej w 1585 r. w Duisburgu)

- Wola (mapa "Carte de la Pologne divisee per provinces et palatinats" wydana w 1772 r. w Londynie)

- Wola ("Galiciae et Lodomeriae regna", mapa austriacka Józefa Liesganiga, Wiedeń 1790 r.)

- Wolla (Zapis w pierwszym pszczyńskim urbarzu z 1536 r. Pisarz był Niemcem i stąd owo podwójne "l")

- die Wohle (nazwa z żeńskimrodzajnikiem "die" użyta w 1628 r.)

- Wohlaw (nazwa kancelaryjna użyta w 1629 r.)

- Wolaw (uproszczone niemieckie Wohlaw, 1536 r., 1722 r.)

W ź e. pojawił się niemiecki kancelaryjny zapis Wohlau. Pisownia ta z upływem lat utrwalała się. Obowiązywała do 1922 r. oraz w okresie okupacji hitlerowskiej. Doszło tu do sfałszowania nazwy, dokonanej przez niemieckojęzycznych urzędników, nie mających pojęcia o jej etymologii. Zakończenie -au byłoby usprawiedliwione wówczas, gdyby tutejsza wieś nosiła polską nazwę Wołów względnie Wołowa. Dawna, XVIII-wieczna etymologia ludowa również była skłonna błędnie wyprowadzać nazwę Woli od wołu, a nie wolnizny.

W końcu XVIII stulecia, gdy wieś obierała swój znak (herb), zdecydowano się więc na sylwetkę wołu, zwierzęcia powszechnie wówczas używanego jako siła pociągowa. Figurowało ono w pieczęci gminnej do połowy XIX wieku. Po raz ostatni użyto jej bodaj w połowie 1858 r. Od tego czasu dokumenty wystawiane przez zarząd tutejszej gminy zaopatrywane były w odcisk nowej pieczęci, ale już bezherbowej.

Jeżeli w omawianym herbie zastosować kolory, to tło należy sporządzić białe, murawę zieloną, zaś wół winien być czerwony. Zygmunt Orlik "Nasze Strony" Bydgoszcz 1996


źródło: "Nasze strony" Zygmunt Orlik - Bydgoszcz 1996